Korte Leidsedwarsstraat 18: CORNELIUS BROEREHUIS
DE WETERINGSCHANS - Je moet maar weten dat het er zit, dit tegeltableau hoog in deze gevel aan de Korte Leidsedwarsstraat, net om de hoek van het Leidseplein. Want het valt totaal niet op.
De tekst Cornelius Broerehuis is uitgewerkt in een koude, dunne en bijna schreefloze letter met een donkere outline. Als je goed kijkt dan zie je dat de donkere lijntjes iets dieper zitten. Dat voorkomt uitloop van de ene kleur naar de andere bij het maken van de tegels.
Het is ooit gebouwd als suikerfabriek, dit blok vanaf de Korte Leidsedwarsstraat, langs de achterkant van de café's aan het Leidseplein tot en met de Lijnbaansgracht. Als die fabriek aan het begin van de vorige eeuw voor de veiligheid van de binnenstad moet verhuizen, wordt het grote pand gesplitst in kleinere. Deze alhier wordt aangekocht door het Rooms Katholiek Parochiaal Kerkbestuur van de Heilige Catharina en is bedoelt als onderdak voor het rooms-katholieke verenigingsleven. Architect A. J. Joling maakt daarvoor de plannen, aannemer G. J. van Dijk voert ze uit.
In De Amstelbode van april 1924 staat de net geopende ruimte duidelijk omschreven:
'Gelijkvloers komt men in een toneelzaal met balkon, die plaats bieden voor ongeveer 450 personen; daaraan zijn een vestiaire en twee koffiekamers verbonden. Langs gemakkelijke en goed verlichte trappen gaat men naar één-hoog, waar men een vergaderzaal vindt met 350 zitplaatsen. Op twee hoog vindt men een dito vergaderzaal met ongeveer 300 zitplaatsen, annex een kleinere zaal. Eindelijk op driehoog ziet men weer een toneelzaal met ongeveer 300 zitplaatsen, zodat het gebouw ruimte heeft voor 1400 á 1500 personen.'
De plek heet Cornelius Broerehuis omdat deze wijze rooms-katholieke priester in 1803 om de hoek aan de Leidsestraat 115 is geboren. Begin van de twintigste eeuw doen zijn volgelingen navraag bij de protestantse eigenaar van het nieuwe (huidige) blok of zij er ter ere van Broere een plaquette in de muur mogen plaatsen. Maar die ziet dat niet zitten. Dat komt handig uit voor de katholieke gelovigen verderop aan de Korte Leidsedwarsstraat en hun aanstaande zalencomplex. Als het blok klaar is dopen zij het het Cornelius Broerehuis. De zalen staan ter beschikking voor bijeenkomsten, voorstellingen, lezingen en zo veel meer, als ze maar een rooms-katholiek sausje hebben. En dat gaat goed, de kranten staan direct vol berichten over bijeenkomsten en optredens alhier.
Toch verkoopt het kerkbestuur al midden jaren dertig de ruimte; net na de oorlog is het omgetoverd tot het Leidseplein Theater. Met de ingang niet onder het tegeltableau, maar via het café op de hoek van het Leidseplein.
Grappig wat je weer ontdekt van je stad, met het uitzoeken van wat verloren letters in een muur.
WANDWOORDENWANDELING
VERKEN MET GIDS EDD DE WANDWOORDEN VAN DEZE WIJK
VERDEROP IN >
DE WETERINGSCHANS
CENTRUM-OOST
CENTRUM
ELDERS IN DE STAD >
Klik bij beschrijving op de link en wandel langs het beletterde verhaal.
beeld: GRRRFX
wijk: De Weteringschans, Centrum-Oost, Centrum
1 augustus 2001