Willemsstraat 31 - 41: UW BETEGELDE HEIL
JORDAAN - Het is een breed pand, gebouwd in 1909 naar een plan van architect Adriaan Moen, met op de voor (en achterkant) tegeltableau's met tekst.
Links bovenaan staat in kapitalen vereeniging, rechts tot heil des volks en in het midden boven de deur bewaarschool. Een schreefloze letter is in die dagen heel nieuw, de maker ruziet daarom nog behoorlijk met de vorm. Zorgt wel voor een straffe G.
Een straatje verderop - de Goudsbloemstraat - staat de tekst boven de achteringang op een compacter tegeltableau, maar met dezelfde lettervormen. Echter de twee regels hebben een botte spatiëring doordat elke letter een eigen tegel heeft.
In de Barndesteeg bij de Nieuwmarkt bouwt Tot Heil des Volks in 1915 een pand ter vervanging van de te kleine ruimte van de vereniging aan de Recht Boomssloot. Boven de ingang zit een tegeltableau met dezelfde tekst, jammergenoeg tegenwoordig verstopt achter klimop.
In het smeedwerk eronder is een monogram verwerkt: de grootste letter is de V van vereniging, in het midden onderaan de T van tot, net daarboven zit duidelijk de H van heil, bovenaan de D van des met daaronder de V van volks. Waar heeft dit allemaal mee te maken?
Het begint met ene dominee Jan de Liefde, die de vereniging voor evangelisatie, onderwijs en sociaal werk opricht in 1855. Hij is in februari 1849 verhuisd naar Amsterdam, waar hij getroffen door de nood van de Jordanezen, begint met dit evangelisatiewerk. Hij houdt bijbel-lezingen in krotwoningen, even later trekken de georganiseerde samenkomsten in zijn pand aan de Goudsbloemgracht - heet nu de Willemsstraat - honderden luisteraars. Vervolgens begint hij een school voor evangelisten, de cursisten passen 's avonds het geleerde toe in de arme buurten van de stad. Met de oprichting van de Vereniging Tot Heil des Volks start hij het landelijk prediken, al snel volgen afdelingen door heel het land. Begin twintigste eeuw lijkt het enthousiasme gedempt: er zijn alleen nog maar afdelingen in Amsterdam en Gouda. In 1909 krijgt het pand aan de Willemsstraat de huidige vorm, in 1912 gebeurt dat met die aan de Barndesteeg en in 1930 bouwt de vereniging aan de Recht Boomssloot 52 de grote Jan De Liefde School.
De Vereniging Tot Heil Des Volks is nog steeds actief in de stad, zie daarvoor thdv.nl. Een ruim - maar statisch - overzicht van de historie en doel van de vereniging staat alhier.
VERDEROP IN >
DE JORDAAN
CENTRUM-WEST
HET CENTRUM
ELDERS IN DE STAD
Klik bij beschrijving op de link en wandel langs het beletterde verhaal.
huidig beeld: GRRRFX
wijk: Jordaan, Centrum - West, Centrum
1 februari 2002