Noordermarkt 16: ZOETELIEF OVERALL
JORDAAN - Voor meerdere decennia staat het duidelijk in kapitalen op de gevel geschilderd in een vreemd vormige schreefloze dik dun letter: overalls en bedrijfskleeding.
De foto is in de jaren dertig gemaakt in opdracht van de Dienst Ruimtelijke Ordening en op dit adres afgeleverd met de mededeling dat deze vorm van reclame niet meer is toegestaan in de stad.
Op het bovenlicht, het raam boven de voordeur, staat boven de waar en het huisnummer de naam van de firma J. Zoetelief geschilderd in een charmantere versie van eerder genoemde letter.
Ergens aan het begin van die eeuw zijn de beletterde vlakken geschilderd in opdracht van Johannes Zoetelief. Hij schept dan nog op met het feit dat de fabriek elektrisch is en de kleding die er wordt geproduceerd waschbaar. Op de vlakken bovenaan de pui op de foto hieronder, staat links de omschrijving van de kleding: koksbuizen, slagersjassen enzovoort. Rechts staat de vermelding van Indische uitrustingen, voor hen die naar Nederlands Indië reizen.
Maar wie is deze Johannes Zoetelief?
Johannes is in 1868 geboren op Texel en verhuist als 17 jarige, net als meerdere Zoetelievers, naar het vaste land. Hij vestigt zich al snel in Amsterdam, waar hij even later trouwt met Elisabeth Maria Anne Ebbing. Samen hebben zij in de loop van de jaren zeven kinderen.
Zoetelief werkt tot midden jaren negentig als reizende koopman, dat beroep heet tegenwoordig vertegenwoordiger. Waarschijnlijk doet hij daar de ervaring op met textiel en maakt er kapitaal mee. Want bij een veiling in de Frascati koopt Zoetelief in 1898 dit pand en start er het naaiatelier.
Advertenties in kranten maken duidelijk dat hij constant op zoek is naar 'machinenaaisters, nette meisjes om knopen aan te naaien, fatsoenlijke loopjongens, reizigers, enzovoort'. Al snel wordt de tuin opgeofferd voor de uitbreiding van het bedrijf. Even later worden zelfs achterliggende panden aan de Lindengracht gekocht voor meer werkruimte.
In het tijdschrift van de Nederlandsche Slagersbond adverteert Zoetelief vanaf begin van de twintigste eeuw onder bijna de dezelfde noemer als op de gevel: mechanische fabriek van waschbare kleeding. Slagerskleding is dan de specialiteit.
Dik een kwart eeuw later adverteert hij met de omschrijving oudste in bedrijfskleding. Ook maakt hij dan overalls voor werknemers in bijvoorbeeld slachtplaatsen en vleeswarenfabrieken. Bij een bestelling komt eerst de reiziger langs om de wensen en maten op te nemen.
Ook is er werkkleding voor in de scheepvaart. Zo komt Zoetelief in contact met Henk Vermeulen, boekhouder bij één van deze klanten. Niet veel later werkt Vermeulen bij de firma Zoetelief.
Als Johannes Zoetelief in 1931 plots overlijdt, is het niet de familie die het bedrijf voortzet. Oud boekhouder Vermeulen is dan al compagnon en neemt de onderneming over. De familie verkoopt even later het pand aan de Noordermarkt plus die aan de Lindengracht. Weduwe Elisabeth verhuist naar de Vondelstraat. De koper van de ruimte aan de Lindengracht is het reclamebureau Luhlf, beroemd om onder andere hun groot geschilderde filmreclames bij zo goed als elke bioscoop in Amsterdam. Deze Luhlf sloopt de panden om ze vervolgens in oude glorie te herbouwen.
In de latere jaren heeft de firma J. Zoetelief afnemers in de scheepvaart en het leger, maar ook klanten als dienstmeisjes, chirurgen, kappers, kelners, schilders, bakkers en natuurlijk nog steeds slagers.
Pas in het begin van de jaren negentig verhuist de firma van de Jordaan naar het bedrijventerrein bij het Westerpark, waar het nu nog steeds is gevestigd. De gelijknamige kleinzoon van Henk Vermeulen produceert bedrijfskleding van hoge kwaliteit onder dezelfde naam: J. Zoetelief B.V..
VERDEROP IN >
DE JORDAAN
CENTRUM-WEST
HET CENTRUM
ELDERS IN DE STAD
Klik bij beschrijving op de link en wandel langs het beletterde verhaal.
huidig beeld: GRRRFX
wijk: Jordaan, Centrum - West, Centrum