Noordermarkt 42 - 43: HET CACHET VAN WERKHOVEN
JORDAAN - Op deze foto uit 1962 van C.P. Schaap - zijn beeld is altijd herkenbaar aan het witte kader - staat het pand op de hoek van de Noordermarkt en Westerstraat centraal. Op de gevel is versleten leesbaar de naam van een firma: A.P. Werkhoven en Zn..
Die naam staat ook op het bovenlicht van de ingang. Op de ramen links en rechts daarvan staan verlopen teksten als metsel- en tegelwerken en slagers gereedschappen. Op zo'n zelfde plek op het pand rechts van deze, dat is Noordermarkt 42, staat onder andere Facon draaiwerk, verkoop toonbanken en etalages. Het is duidelijk: deze twee panden horen bijelkaar.
Die A.P. Werkhoven is Arnold Pieter Werkhoven, geboren in 1887 in Warmond, dat ligt net boven Leiden, getrouwd in 1910 met de Amsterdamse Arnoldina Minderaa. Zijn broer Jacob trouwt met de zus van Arnoldina: Catharina. Dat echtpaar maakt even veel later de grote stap naar New York.
Arnold blijft met Nolletje in de Jordaan en begint op de Westerstraat 3 als bankwerker zijn onderneming. Dat verandert al snel naar leverancier van complete winkelinventarissen voor slagerijen. En dat loopt goed: hij moet op zoek naar meer ruimte. In 1924 vind hij die in de panden aan de overkant, aan de Noordermarkt 42 - 43.
Tot even daarvoor zijn die panden voor vele decennia de plek van de beddenmakers-familie Lammerts. Zij komen oorspronkelijk uit Oost Friesland, een streek in het uiterste noordwesten van Duitsland, ten oosten van de Nederlandse provincie Groningen. Renke Lammerts start in de Jordaan zijn 'winkel in bedden enz.' ergens vóór 1841.
Na zijn overlijden, dat is in 1867, neemt zijn zoon Harbert de verantwoordelijk over. Diens zoon, genoemd naar opa Renke, zet de beddenwinkel voort op dit adres tot in de jaren twintig.
In het stadsarchief ligt een mooie prent, gemaakt rond 1880 met afbeeldingen van het magazijn van bedden, deken & - heel modern - springveren matrassen onder de naam van weduwe R. Lammerts. Op de latei-balken staat informatie en achter de ramen liggen de vele producten. Jacob Olie legt in 1896 toevallig de met kussens volgepropte etalage van Lammerts vast.
In het weekblad De Vee- en Vleeschhandel van 8 juli 1924 laat A.P. Werkhoven duidelijk weten dat hij is verhuisd naar Noordermarkt 42 - 43, even later staat er zelfs een foto in het blad van het nieuwe interieur. Hij plaatst in de jaren dertig ook ruime advertenties, onder andere met de quote dat zijn onderneming 'uw slagerij het gewenschte cachet' kan geven.
Bij een artikel in 1939 staat het interieur van de slagerij van Th. Einarson te Amstelveen afgebeeld, dat Werkhoven ontwierp en installeerde. De werkplaats van de firma wordt in Het Slagersvakblad in de zomer van 1951 ruim omschreven. Hier zit dan de winkel, het kantoor en het magazijn; verderop in de Jordaan zijn de werk- en opslagplaatsen van grondstoffen, nodig voor vervaardiging van de installaties.
De familie Werkhoven produceert zelf al het hangwerk, bouten en andere metalen benodigdheden. De drie zonen Piet, Ko en Arnold - net als hun ouders wonen zij en hun gezinnen in Badhoevedorp - hebben in die dagen zo'n twintig man personeel in dienst en runnen de onderneming tot 1980.
Nu zit er al vele jaren café Winkel43, beroemd om haar appeltaart. Misschien is de toonbank van deze horecaonderneming nog een erfenis van A.P. Werkhoven en zijn zonen?
VERDEROP IN >
DE JORDAAN
CENTRUM-WEST
HET CENTRUM
ELDERS IN DE STAD >
Klik bij beschrijving op de link en wandel langs het beletterde verhaal.
huidig beeld: GRRRFX
wijk: Jordaan, Centrum-West, Centrum
1 feb 2003