Vijzelgracht 37: HEINEKEN, HINZE EN BIJL

De zijmuur aan de Nieuwe Looiersstraat staat rond 1915 vol met advertenties

DE WETERINGSCHANS - Tja, er staat nu - zie hieronder - iets met letters in geknutselde vormen op deze muur, waar in de archieven geen bewijs voor terug te vinden is. De foto uit 1918 hierboven toont tegenbewijs: al deze merken adverteerden hier, maar dan in professionele vorm.

Tegenwoordig staat het vol met geknutselde belettering

Heineken's glazenwasserij - ja, familie van - gebruikt sinds begin van de vorige eeuw deze werknemer met in zijn handen de beletterde ladder als logo. Onder die reclame staat in kapitalen breukbandenfabriek

De strak beschilderde muur rond 1915

Onderaan, ook netjes geschilderd, staat aardappelenhandel N.J. Bijl. De eerste letter daarvan is voorzien van uitlopen, een trend in muurreclames aan het begin van de twintigste eeuw. Idem die wijzende hand helemaal links, deze geeft aan dat verderop de ingang is. Die is in het souterrain, op de lateibalk daarvan staat ook de naam en waar.

De aardappelhandel in het souterrain en een apotheek erboven

Deze Nicolaas Johannes Bijl woont met zijn gezin aan de overkant op no. 24. Omdat er voorheen werkelijk een gracht liep, plus een joekel van een broodfabriek de doorloop blokkeerde, heeft de aardappelhandelaar zijn magazijn al jaren eerder hier aan de meer levendige, oneven kant gevestigd.

Een illustratie vol breukbanden uit het Algemeen Handelsblad uit 1883

Breukbandenfabriek staat ook in een boog op de brede etalage boven de kelderingang, met eronder ziekenverplegings artikelen. Die breukbanden bieden tegendruk en ondersteuning bij lies- of buikbreuk: illustraties op de zijmuur geven uitleg. Jammergenoeg zijn deze op de foto nauwelijks zichtbaar, maar in een krantenadvertentie uit die tijd staan ze duidelijk afgebeeld. Ook A.P. Hinze, de eigenaar van de breukbandenfabriek, plaatst met regelmaat ruime advertenties.

Hinze adverteert in De Morgenpost in 1899

Opvallend is dat in die dagen heel wat bedrijven met breukbanden adverteren: is het soms hip om ze te dragen? Twintig jaar later bestaan er in heel de stad namelijk nog maar drie leveranciers. De gaper aan de gevel maakt duidelijk dat de winkel van Hinze ook als apotheek functioneert.

De besnorde glazenwasser met een beletterde ladder in de hand

Naast het symbool van de glazenwasserij staat op het reclamedoek van Heineken ook vermeld dat men in de stoomfabriek jaloezieën en rolluiken maakt en Klenus stofzuiger machines levert. Dat gebeurt even verderop aan de (Eerste) van der Helststraat. Dat is links om de hoek van de bierbrouwerij en het heeft een grootse poort. Daar is dan het kantoor gevestigd, de stoomfabriek waar de jaloezieën worden gemaakt is om de hoek aan de Quellijnstraat, nu nog herkenbaar aan de joekels grote ramen.

De grootse poort met stoere glazenwassers aan de Eerste van der Helststraat

Waar de huidige schildering op de zijmuur van Vijzelgracht 37, aangebracht door de Werkgroep Historische Gevelreclames Amsterdam in 2006, op is gebaseerd blijft een mysterie. Schandalig dat het zo is uitgevoerd.

Een knutsel 'restauratie'

VERDEROP IN >
DE WETERINGSCHANS
CENTRUM-OOST
HET CENTRUM

ELDERS IN DE STAD >



Klik bij beschrijving op de link en wandel langs het beletterde verhaal.

historisch beeld en informatie: Stadsarchief Amsterdam; delpher.nl; gevelreclames.nl
huidig beeld: GRRRFX
wijk: De Weteringschans, Centrum-Oost, Centrum
1 aug 2003