Haarlemmerstraat 150: DE MUUR VAN SCHEUTER
HAARLEMMERBUURT - De knaapjes kijken nieuwsgierig naar de man met de grote camera aan de overkant. Deze maakt van het pand op de hoek Haarlemmerstraat en Korte Prinsengracht een gedetailleerde foto met duidelijk aanwezige muurreclame.
Helemaal bovenaan staat de brede reclame van de thee van E. Brandsma uit Bolsward in Friesland, onderaan staat een stuk kleinere van Thee Thueré uit Utrecht. In het midden is die van Verschure's Iris Margarine (uit Oosterhout) geschilderd, een heel nieuw product in die dagen. Op de muur achter de ventjes staat de reclame van de schilder van dit al: Albert Scheuter. Geïnteresseerden voor een plek op deze muur moeten zich melden aan de andere kant van de stad: Reguliersdwarsstraat 77.
Zo'n zes jaar eerder, in 1900, heeft Scheuter al twee reclames van Amsterdamse ondernemers op de muur geschilderd. Boven de voordeur staat die van Prior's Papbeschuit en diens nooit overtroffen kindervoedsel, rechts die van Caspar Flick's Cacao en zijn echte Flickjes. De opmaak van beide is in een dan standaard vorm: alles is geschilderd in schreefloze letters, op de eerste na. Die letter hangt dan altijd vol met ornamenten. Op de advertenties staat de credit van Scheuter en op de hoek van de muur zijn contactgegevens.
De opmaak van de advertenties rond 1915 is een stuk moderner. Bijvoorbeeld die van Buk en Klappa is opgemaakt in een ronde schreefloze letter. Het driehoekige logo in het midden is van de Nederlandsche Plantenboter Fabriek uit Amsterdam. De N van Nederland staat tussen de kruisjes in het midden, door het zwart wit beeld is die niet zichtbaar. Eronder staat in een Egyptienne de kort en bondige reclame van Spoor's Mosterd uit Culemborg. De reclame van Kahrel's Thee (uit Groningen) is geschilderd in een strakke schreefloze letter. Scheuter geeft zichzelf meer plek dan voorheen: het vlak rechts is een stuk hoger en de gegevens zijn onder andere aangevuld met een telefoonnummer.
Jammergenoeg is het een onscherpe foto, maar het maakt wel duidelijk dat de horeca sinds een paar jaar een nieuwe vorm heeft, inclusief een passende naam: café 't Hoekje. De advertenties, waarschijnlijk uitgevoerd door Evert, de zoon en opvolger van Albert Scheuter, worden niet meer op de muur maar op plaathout of canvas geschilderd. Die van Coca-Cola is handig aangepast aan het raampje van de trap naar boven.
Ook de meters hoge advertentie van sigarettenmerk Kyriazi en haar Fama - per 10 stuks slechts 30 cent - is op canvas geschilderd, ook hier is in de opmaak ruimte gehouden voor de trapramen. Er boven zijn twee kaders getekend, misschien als plan waar nog advertenties kunnen komen. De bovenste staat praktisch op palen: er moet nog wel wat zonlicht door het zolderraampje naar binnen komen…
Vanaf de jaren dertig moet er door de eigenaar van het pand precario worden betaald aan de gemeente voor reclame. Veel advertenties verdwijnen daardoor, op deze zijmuur hangt alleen nog een van Hille's Beschuit. Misschien is de werkman in de witte stofjas, daar hoog op de ladder, schilder Evert Scheuter.
Door sloop van de aangrenzende panden rechts verzakt deze op no. 150. Er hangt wel een nieuwe reclame van Hille's beschuit achter de stutten, maar niet veel later wordt het hele blok voorzichtig gesloopt. De ornamenten van de klokgevel mogen namelijk niet breken: deze worden weer gebruikt in de nieuwbouw in 1939.
WANDWOORDENWANDELING
VERKEN MET GIDS EDD DE WANDWOORDEN VAN DEZE WIJK
VERDEROP IN >
HAARLEMMERBUURT
CENTRUM-WEST
HET CENTRUM
ELDERS IN DE STAD
Klik bij beschrijving op de link en wandel langs het beletterde verhaal.
huidig beeld: GRRRFX
wijk: Haarlemmerbuurt, Centrum-West, Centrum
1 januari 2006