Laurierstraat 101: DE LETTER VAN NELIS

De verdwenen letters van Rooie Nelis

JORDAAN - Net nadat duidelijk werd dat café Rooie Nelis was verkocht, heeft WandWoorden snel de belettering vast laten leggen voordat het van de ramen zou worden gehaald.

De letters van Rooie Nelis, net voordat ze zijn weggehaald

De letterschilder van deze teksten was Leo Beukeboom, zijn opdrachtgever Amstel Bier, het café zat aan de Laurierstraat 101 in de Jordaan. Op de ramen staat tot 2022 in de klassieke krulletter Café Concert Rooie Nelis en Amstel Bier. Op de puilijst is de naam geschilderd in een gotische letter, ernaast staat het bier in de diens huisstijl letter.

De namen op de puilijst

De voorgaande belettering in 1978

Bovenstaande foto uit 1978 laat zien dat toen de naam en het bier al in zo'n zelfde vorm op de puilijst staan. Op de ramen is alles in een iets slankere krulletter geschilderd, met ook een iets andere inhoud.

Jammergenoeg onscherp, de letters van Wim Visser

Op het rechter raam staat Amstel Bier, met eronder Vergunning, op het linker raam Café-Concert Rooie Nelis met hier en daar een extra krul. De meest opvallende is die van de l in het midden van Nelis, die is namelijk uitgevoerd als hoofdletter. De g in vergunning heeft onderaan een brede buik. Aan die extra decoraties, plus de fijnere dik - dun verhoudingen van de letters, herken je de schilder van deze krulletter: Wim Visser.

Personeel en publiek vastgelegd door Cor Jaring in 1971

Cor Jaring maakt begin jaren zeventig een levendige reportage van het café. Op zijn foto staat personeel en publiek voor de ingang. Op de puilijst is niet alleen Café "Rooie Nelis" in een gotische lettervorm is geschilderd, maar ook Amstel Pils en Vergunning.

Een gotische letter met eromheen dunne krullen

Wim Visser heeft het geheel gedecoreerd met dunne krullen die hier en daar vastzitten aan een letter. Dat is dus eind jaren zeventig veranderd, toen de lichtbakken met erop Amstel Pils zijn vervangen door die met Amstel Bier.

In de jaren vijfig stond ook de tekst op de puilijst in de krulletter

Jammergenoeg net niet scherp vastgelegd

Uit beeld van de jaren vijftig blijkt dat Visser origineel niet alleen de tekst op de ramen in de krulletter heeft geschilderd, ook die op de puilijst zijn zo uitgevoerd. Op bovenstaande, iets onscherpe foto is nog net te zien dat aan de Laurierstraat Café "Rooie Nelis", Vergunning en Amstel Bieren staat; om de hoek staat met veel krullen Vergunning en Amstel Bieren.

Uitsnee van de gedigitaliseerde contactafdruk van C.P. Schaap

Ook fotograaf C.P. Schaap legt in opdracht van de stad in 1962 deze hoek vast. Vage sporen op de puilijst geven aan dat daar dan nog steeds de krulletter op staat. Echter, dit beeld uit het stadsarchief staat omschreven als preview. Dat houdt in dat het om een scan van een zogenaamde contactafdruk gaat. De grijze toon en het haartje op het gezicht van de fietser benadrukken dat. Waarschijnlijk is er nooit een afdruk van deze foto gemaakt.
WandWoorden heeft navraag gedaan bij het stadsarchief, men gaat aldaar op zoek naar het mogelijke negatief. Het zou mooi zijn als deze wordt gevonden en in hoge resolutie gedigitaliseerd, dan zien we zeker - fotograaf Schaap staat bekend om zijn messcherpe foto's - meer van deze mooi gekrulde letters van Wim Visser.


Blonde Sien en Zwarte Geriit in 2007 vastgelegd door Martin Alberts

In 2012 heeft Karel Eykman een heerlijk artikel geschreven over de geschiedenis van café Rooie Nelis, over Blonde Sien en haar man Zwarte Gerrit. Lees het op deze link in tijdschrift Ons Amsterdam.


De (bijna) oorspronkelijke krulletter van Pieter van der Looy jr uit 1885

Het boek De Amsterdamse Krulletter, geschreven door Ramiro Espinoza, aangevuld met de vele foto's van Rob Decker van de beletterde ramen, geeft onder andere uitleg waar huisschilder Wim Visser zijn krulletter vandaan heeft en waardoor die in de jaren vijftig op de ramen van de vele Amstel Bier tappende café's verscheen. Ook omschrijft Espinoza hoe Leo Beukeboom het schilderwerk van Wim eind jaren zestig heeft overgenomen toen Amstel Bier in handen kwam van concurrent Heineken. Tot 1989 heeft Leo voor die brouwerij veel van diens Amstel Bier horeca in Amsterdam voorzien van krulletters op de ramen.


In opdracht van Wandwoorden heeft GRRRFX de belettering op het raam van Leo Beukboom toegepast op shirts. Bekijk ze alhier!

WANDWOORDENWANDELING
VERKEN MET GIDS EDD DE WANDWOORDEN VAN DEZE WIJK


VERDEROP IN >
GRACHTENGORDEL-WEST
CENTRUM-WEST
HET CENTRUM

ELDERS IN DE STAD



Klik bij beschrijving op de link en wandel langs het beletterde verhaal.

historisch beeld en informatie: Stadsarchief Amsterdam
huidig beeld: GRRRFX
wijk: Jordaan, Centrum-West, Centrum
1 feb 2010