Kinkerstraat 138, hoek Tollensstraat: DE GLOOIENDE DE VRIES

Een teruggetoverde gevelreclame

OUD-WEST - DE BAARSJES - Sinds 2021 staat het weer duidelijk op de muur, de gevelreclame van De Vries, origineel uit het begin van de vorige eeuw. Deze Jan de Vries heeft magazijnen vol thee - en koffie - in Haarlem en Amsterdam.

Een in 1984 in Het Parool gepubliceerde foto van Frans de Munck

En de in 1999 gemaakte foto van Anne Roos

De restauratie van deze reclame heeft als basis twee foto's uit de jaren tachtig en negentig uit een privé collectie. Daarop staat de naam groot in een glooiende 3D letter op de muur geschilderd. Links boven het gevulde kopje thee, rechtsonder de twee steden.

Decennia lang zit de De Vries belettering verstopt achter reclamedoeken. Die doeken werden elders geschilderd, dan hier naar toe getransporteerd en vastgezet op een frame dat daarvoor al eerder op de muur is bevestigd. Op onderstaande foto uit 1926 zie je daar een deel van.

De Kinkerstraat in 1926 bij een demonstratie van de Sociaal-Democratische Vrouwenbond, met links de Tollensstraat

Geschilderde doeken vastgezet op het frame

Door weggevallen panelen in 1969 is het frame goed zichtbaar

Rechtsonder is een deel van de De Vries reclame te zien

Het systeem wordt, zoals te zien hierboven, in 1969 nog steeds gebruikt. Maar in de jaren zeventig is het reclame schilderen zo goed als voorbij. Op de muur worden even later display's gemonteerd door bedrijven als JCDecaux. Daarop worden posters geplakt voor landelijke reclame campagnes. Pas na 2014 haalt het bedrijf haar billboard weg, omdat het nog maar weinig winst oplevert. De oude panelen en de latere displays beschermden wel de resten van de eerste reclame op de muur.

De resten van de eerste reclame

Voor de restauratie van de De Vries reclame noteert typograaf Edd Simons eerst de maatverhoudingen van de bakstenen. Daarmee maakt hij een grit om zo de reclame in de originele maten terug te tekenen. Ondertussen maakt restaurateur Ellen Bouman de muur helemaal schoon. Sporen van een andere reclame komen tevoorschijn, maar daar is niet meer dan een kapitale A van over.

Sporen van een A

Een van de grote vragen voor de restauratie is: wat zijn de juiste kleuren? Want daarvan is nauwelijks iets te zien op de muur of op de foto's. Dus doet Edd navraag bij een specialist: het koffie- en theemuseum van Jan en Geertje te Steenbergen. Hij ontvangt van hen foto's van pakketten thee van een De Vries uit Leeuwarden met opdruk in licht groen en rood.
Er bestaan affiche's en andere reclame uitgingen van thee uit die tijd met eenzelfde kleurstelling. Dus wordt het: licht groen en rood!

De Vries thee uit Leeuwarden

Nadat de restaurateur het groen op de schoongemaakte bakstenen heeft aangebracht, trekt de typograaf zijn aantekeningen op papier over op de muur. Daarna schilderen beide langs de lijntjes geduldig de letters en het kopje thee terug. De restauratie is in zo'n vijf werkdagen uitgevoerd met lof en waardering van buurtbewoners en ondernemers.

Dunne lijntjes op hobbelige ondergrond

Restaurateur Ellen Bouman vult geduldig de vlakken

De letters zijn twee bakstenen hoog

Het project is door Ellen en Edd uitgevoerd voor Werkgroep Historische Gevelreclames Amsterdam in opdracht van de eigenaar van het pand: Egeria.


> VERDEROP IN DE BUURT

ELDERS IN DE STAD



Klik bij beschrijving op de link en wandel langs het beletterde verhaal.

historisch beeld en informatie: Stadsarchief Amsterdam; delpher.nl; tijdschrift Ons Amsterdam
huidig beeld: GRRRFX
wijk: Centrum, Bellamybuurt, Oud-West, De Baarsjes